“Ankara-İstanbul YHT hattı AB kriterlerine uymuyor mu?

CHP Niğde Milletvekili ve KİT Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, TCDD’nin KİT Komisyonu görüşmelerinde demiryollarında serbestleşme, yüksek hızlı tren, yeni demiryolları yapımı, taşeron çalışma, personel eksikliği, makinistlerin ağır çalışma koşulları, kapatılan istasyonlar, lojmanlar ve taşınmazların satışına ilişkin kapsamlı sorularla süreci değerlendirdi.

Gürer, demiryollarının kamucu anlayışla geliştirilmesi gerektiğini belirterek, “Devlet Demiryolları gelişmeli, taşımacılıkta fonksiyonel ve varlığı daha artmalı, zararlı ya da kârlı bir kuruluş olması değil, başa baş noktasında olmasını önemsiyoruz” dedi. “DEMİRYOLLARI KAMU HİZMETİ OLARAK GELİŞMELİ”  Demiryollarının geçmişte kamu yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu belirten CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Cumhuriyet’in ilk yıllarında demiryollarına yapılan yatırımları ve emeği hatırlatarak, “Gelişmesi çok önemli. Bu konuda Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında yapılan katkı, emek ve bu işe yapılan yatırımlar için başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere o dönemin tüm idarecilerini saygıyla, rahmetle anıyorum. Demiryolculuğunun kendine özgü bir dokusu vardı. Anadolu illerinde farklı anlamda kamu içinde bir yer tutardı, bayram törenlerine bile katılırdı. Tabii, oradan buraya geldik. Şimdi kim, nedir, tanımakta zorluk çekiyoruz. Kıyafetleriyle, sorumluluklarıyla yapı oldukça değişti” diye konuştu.  YÜKSEK HIZLI TRENDE ARİFİYE VE İKRAM SORUNU Yüksek hızlı tren güzergâhında yaşanan hız düşüşlerine dikkat çeken  Ömer Fethi Gürer, Ankara-İstanbul hattının İstanbul bölümünde konvansiyonel hatla ortak kullanım nedeniyle yüksek hızlı tren tanımlamasına ilişkin Avrupa Birliği tarafından Türkiye’ye uyarı yapıldığı yönündeki ifadelerin doğru olup olmadığını sordu. Arifiye’de trenin hızının 70 kilometreye kadar düşmesine de değinen Gürer, “Yüksek hızlı tren diye biniyoruz, oraya geliyoruz, 70 kilometre hızla gidiyoruz. İstanbul’a gidişte demiryolunu kullanmaya çalışıyorum.  Yüksek  Hızlı Tren hızı 70 Km kadar düşer mi? Burada bir tünel yapımı vardı. Kaç yıldır ne oldu? Bu konuda gerekli düzenlemelerin yapılması önemlidir.” Diye konuştu. Gürer, “Bu yıl yüksek hızlı trende ikramlar değişti. Tren yolcuları o ikramların kalite seviyesinin biraz daha yükseltilmesi gerektiğini ifade ediyorlar. Özellikle bilet farkı olan yerde sunulan ikramların sıradanlığını aşarsak doğru olacağını düşünüyorum” dedi. ANTALYA’YA DEMİRYOLU  YAPILSIN CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Türkiye’de planlama çok dikkate alınmıyor. Örneğin  akaryakıt zamlarının çok hesaplanmadığından olacak, büyük kent çevresindeki tarımsal alanlar yok edilmesinden dolayı  farklı ürünlerin, gıdaların taşınması  farklı illerden taşınması önemli bir  maliyet hâline  geldi. Örneğin zamanında Antalya-İstanbul, Antalya-Ankara, Mersin direkt hat biçiminde demiryolu sistemi geliştirilmiş olsaydı bugün bu nakliye gıda fiyatına etkisi  konusunu daha az konuşurduk, daha uygun fiyatla taşıma sağlanırdı. Önümüzdeki süreçte Antalya’dan bu yönde bir demiryolu düşünülüyor mu? KAPATILAN İSTASYONLAR, DURAKLAR VE LOJMANLAR TCDD’nin geçmişten bugüne yaşadığı değişime dikkat çeken  CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2002 yılından sonra kapatılan istasyonlar, iptal edilen duraklar ve yıkılan lojmanlara ilişkin ayrıntılı bilgi istedi. Gürer, “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarının 2002 yılından sonra kaç istasyonu kapatıldı, kaç durağı iptal edildi, kaç lojmanı yıkıldı, kaç lojmanı kiraya verildi? 2002 yılından sonra gar müdürü, ambar müdürü, hareket memuru, kısım şefi kadrosunun ne kadarı iptal edildi? TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün iştiraki olduğu kaç şirket şu anda mevcut? 2002 yılından beri işletilen, kaldırılan günlük şehirler arası yolcu tren sayısı kaçtır, kaç sefer kaldırılmıştır? Son yirmi yılda Devlet Demiryollarına ait kaç tane lojman yıkıldı?” HAYDARPAŞA VE SİRKECİ HATTI TURİZM İÇİN DEĞERLENDİRİLMELİ CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Haydarpaşa İstasyonu ve çevresi nostaljik bir doku. Dünyanın her yerinde bu tür yerler korunuyor ve nostaljik de olsa kullanım alanı olarak devam ediyor. Artık yer altından  boğaz tünelle geçiliyor ama yine bir trenin  deniz bağlantılı günde iki kere o güzergâh üzerinden Sirkeci’ye  taşınması deniz yoluyla sağlanıp, tıpkı Kars’a kadar ulaşan nostaljik trenimiz gibi Haydarpaşa üzerinden Sirkeci’ye böyle bir hatla, eskiden motorlu trenin olduğu dönemdeki gibi bir tren formatıyla turizm açısından da düşünülebilir” dedi. RAYLI SİSTEM MEZUNLARINA İSTİHDAM VE 2027 PERSONEL ALIMI CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ülke genelinde çeşitli üniversitelerde raylı sistemler bölümü var, beş dalda mezun da veriyorlar. Tek başvuru yapabilecekleri kurum Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları. Bunların mezuniyet sonrası kurumda çalışmalarını sağlamak için yeterli kontenjan ayrılıyor mu? 2027 yılında ne kadar personel alımı yapılacak?” Demiryolu çalışanlarının özlük haklarının iyileştirilmesi gerektiğini belirten Gürer, özellikle TCDD Taşımacılık AŞ bünyesinde çalışan konvansiyonel makinistlerin durumuna dikkat çekti. “Kurum çalışanlarının özlük haklarının iyileştirilmesi ve yüksek hızlı tren dâhil tüm çalışanların kadrolu, kurum kadrosuna alınmış veya özlük hakları iyileştirilmiş bir seviyeye çıkarılmasına yönelik çalışma var mı? Taşımacılık AŞ bünyesinde çalışan konvansiyonel makinistlerin çalışma koşulları farklılık gösteriyordu. Aynı işi yapan ama diğer trenlerde görev yapanlara göre hakları daha sınırlı olan bu arkadaşlarımız için bir düzenlemeye gidildi mi?” GÜRER’DEN PERSONEL SAYISINDAKİ DÜŞÜŞE DİKKAT CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü ile TCDD Taşımacılık AŞ Genel Müdürü kadrolu, sözleşmeli, daimî işçi, geçici işçi ve firma elemanı toplam 41.287 personel çalıştığı, her iki kuruluşta toplam 630 personelin yüksek lisans mezunu olduğu ifadesi Bakan Bey tarafından iletilmişti. Sizin verdiğiniz rakam 32 bin. Bu durumda bu tanımladıklarımın içinde mi değişiklik oldu? 10 bine yakın bir personel gerilemesi var. Mevcut durumda personel sayısındaki bu azalma nereden kaynaklanıyor?” diye sordu. Demiryollarında hizmet alımı ve taşeron uygulamasının sürdüğüne dikkat çeken Gürer, “Yüksek hızlı tren dâhil çoğu yerde hâlâ hizmet alım sözleşmesi ve taşeron uygulamasıyla çalıştırılanlar var. Cumhurbaşkanının dönem dönem çıkardığı genelgelerde bunların kadroya alınması söyleniyor ama bugüne kadar kadroya alındığına dair hiçbir kamu kuruluşunda görmedik. Taşeron çalışma bitmeli. Her yerde ifade ediyorum, taşeron çalışma modern bir köleliktir. Oradaki çalışan insanların haklarının korunması gerektiğini düşünüyorum” dedi. MAKİNİSTLERİN ÇALIŞMA KOŞULLARI VE FAZLA İŞ YÜKÜ Gürer, “Yük taşımacılığı ve bazı ana hat yolcu ekspreslerinde bulunan 22000, 24000 ve 33000 serisi lokomotiflerin makinist kabinlerinde yaşanan izolasyon sorunları vardı. Bunlar giderildi mi? Kış aylarında ısınma, yaz aylarında aşırı sıcaklık problemleri yaşayan makinistlerin çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik bir düzenleme yapıldı mı? Makinistlerin kendi görev tanımları dışında tren şefliği ve revizörü olmayan yerlerde revizörlük görevleri yaptırılıyordu. Bunlar ortadan kaldırıldı mı? Asıl görevi trenin seyrüseferini sağlamak olan makinistlere ekstra iş yükü verilmesi söz konusu. Bunlara ekonomik iyileştirme yaratıldı mı? Makinistlerin hak edişleri demiryolu taşımacılığı yapan özel şirketlerin çok altında kalıyor. Bunların mağduriyetinin oluşmasının önlenmesi için bir çalışma mevcut mu?” Makinistlerin çalışma süreleriyle ilgili iddiaları da gündeme taşıyan Gürer, sekiz saat olması gereken çalışma süresinin 11 saate çıkarıldığı yönündeki bilgilerin açıklığa kavuşturulmasını istedi. “Konvansiyonel makinistlerin çalışma süreleri sekiz saatken 11 saat uygulandığı konusu var. 11 saatin sonunda da dönüşleriyle birlikte kendi alanlarına 12 saat yapıyordu. Bu düzenlendi mi?”  LOJİSTİK PERSONELİNİN İŞ YÜKÜ TCDD Taşımacılık AŞ bünyesindeki lojistik şeflikleri ve müdürlüklerinde çalışan personelin iş yüküne de değinen Gürer, “Türkiye genelinde 64 lojistik şeflik ve 37 lojistik müdürlüğüyle çalışmaya devam eden Taşımacılık AŞ Genel Müdürlüğünün toplamda 101 aktif iş yerinde milyonlarca ton yük taşımacılığına ilişkin planlama, koordinasyon, mevzuata uygunluk, güvenli taşıma kontrolü ve ticaret süreçlerinin tümü lojistik şefler ve memurları tarafından yürütülmektedir. Bu kapsamda mevcut iş yüküne karşılık personel açığı bulunmakta mıdır? Bununla ilgili 2027 yılı için bir çalışmanız mevcut mudur?” diye sordu. DEMİRYOLU HASTANELERİ VE ARAZİLERİN AKIBETİ Ömer Fethi Gürer, “Devlet Demiryollarında hastanelerimiz vardı, Etimesgut’ta, Eskişehir’de, İstanbul’da. Bunlar gerçekten hizmet bakımından çok yararlı hastanelerdi. Bunların hepsi kapandı. Bunların arazisi satıldı mı, ne oldu, niye o hâle geldi, ihtiyaç mı kalmadı? Bunları da sorgulamakta fayda var. Devlet Demiryollarının arazilerinin satışı devam ediyor mu? TMO Genel Müdürü buradayken Niğde’de  Bor’da Devlet Demiryollarına ait olduğunu söylediği araziyi biz ofis olarak biliyorduk. Ofise ait bir araziydi. Orada özel sektör, binalar yükseliyor, satmışlar, diğer depolar boşta duruyor. Bu arazilerin satışı için ‘TMO bizimle ilgisi yok’ dedi. Devlet Demiryolları mı satıyor yoksa TMO kendi sattığını Devlet Demiryollarına mı yüklüyor? Buna da açıklık kazandırmakta yarar var” şeklinde konuştu.  “DEMİRYOLLARI ŞİRKETLEŞME VE SERBESTLEŞMEDEN KURTULMALI”  CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Devlet Demiryolları gelişmeli, taşımacılıkta fonksiyonel ve varlığı daha artmalı, kârlı bir kuruluş olması değil, başa baş noktasında olmasını önemsiyoruz. Herkesin binebileceği bir noktada yüksek hızlı tren olmalı. Son dönemlerde biletlerde çok ciddi bir artış var, ona rağmen zararından söz ediliyor. Oysa bölümler arasında fiyat farkı da önemli. Demiryollarının gelişmesini, büyümesini, sorunlardan arınmasını, yeterli desteğin verilmesini, kamucu bir yaklaşımla olaylara bakılmasını, şirketleşme ve serbestleşmeden kurtulmasını ve yalnızca kamuya ait bir kuruluş olarak hizmetlerini sürdürmesini, her bölgede tren yollarını geliştirerek daha çok tren istasyonunun ve varlığının sağlanmasını diliyor” dedi.