BÜYÜKŞEHİR’DE İSRAFIN DA USÜLSÜZLÜĞÜN DE SINIRI YOK

Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporu yayınlandı. Raporda, Adana Büyükşehir Belediyesi’nin denetimlerinde çok sayıda usulsüzlük ve devasa boyutlara ulaşan israflar göz önüne serildi. Sayıştay raporunda, bazı işletmelerin kaldırımlarda yasa dışı yapılaşmaya gitmesinden müze girişine kadar idarenin (Büyükşehir Belediyesi’nin) görevini yerine getirmediği, belediyenin envanterinde gözükmeyen ancak Türkiye Noterler Birliği’nin kayıtlarında görülen 71 aracın akıbetinin bilinmediği vurgulanıyor.

Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporu yayınlandı. Raporda, Adana Büyükşehir Belediyesi’nin denetimlerinde çok sayıda usulsüzlük ve devasa boyutlara ulaşan israflar göz önüne serildi. Sayıştay’ın Adana Büyükşehir Belediyesi raporunda belediyenin envanterinden buharlaşan kayıp araçlar ve milyonluk israflar da gözler önüne serildi. Raporda belediyenin harcamalarından duraklara, otobüslerden tasarruf kurallarına kadar vatandaşın günlük hayatını ve cebini doğrudan ilgilendiren 42 farklı konuda önemli uyarılarda bulunuldu. Sayıştay denetçileri Adana Büyükşehir Belediyesi’nin hesaplarını inceledi. Raporda öne çıkan ve günlük hayatı ilgilendiren en önemli başlıklar şöyle: ULAŞIM VE OTOBÜSLER: SÜRESİZ PLAKALAR VE FAZLA ÖDENEN PARALAR 18,8 Milyon Lira Fazladan Vergi Ödendi: Otobüslerdeki Kentkart/otobüs kartı yükleme ve ücret toplama sisteminde KDV hesaplaması hatalı yapıldığı için belediye 18,8 milyon TL vergiyi fazladan ödedi. Sayıştay bu paranın vergi dairesinden geri istenmesini söyledi. Taksi ve Özel Halk Otobüsü Plakaları: Adana'daki taksi plakaları ile 419 adet Özel Halk Otobüsü’nün yıllardır ihalesiz ve süresiz olarak çalıştırıldığı tespit edildi. Sayıştay, bu hakların süresiz verilemeyeceğini, yasalara uygun olarak belirli sürelerle ihaleye çıkarılması gerektiğini belirtti. Rapordaki bir diğer skandal ise belediyenin mal varlıklarına sahip çıkılamadığını gözler önüne serdi. Türkiye Noterler Birliği’nin resmi tescil kayıtlarında Adana Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlı görünen 71 adet araç (makine, kamyon, binek araç vb.), belediyenin kendi envanter ve demirbaş listelerinde hiçbir şekilde bulunamadı.. Belediyeye ait onlarca aracın nerede olduğu, kime verildiği veya nasıl kaybolduğu konusunda raporda soru işaretleri dikkat çekti, MEZARLIK ALANINA RESTORAN, KALDIRIMLARA İŞGAL Mezarlık Yerine Restoran: İmar planlarında mezarlık alanı olarak ayrılmış bazı arsaların şahıslara ve şirketlere kiralanarak lokanta, kafeterya ve tarım alanı olarak kullandırıldığı ortaya çıktı. Kaldırım İşgalleri: Şehrin ana caddelerindeki bazı dükkan ve işletmelerin kaldırımlara ve ortak alanlara izinsiz taşarak yürüyüş alanlarını kapattığı, belediyenin buna karşı gerekli cezai ve yıkım işlemlerini yapmadığı belirtildi. Ecrimisil (İhalesiz Kullanım) Alışkanlığı: Belediyeye ait 339 adet mülkün ihale yapılmadan, sadece "işgaliye bedeli" (ecrimisil) alınarak yıllarca aynı kişilere kullandırıldığı görüldü. FESTİVAL HARCAMALARI VE TASARRUF TEDBİRLERİ Festivalde Pahalı Otel ve Fazla Ödeme: Altın Koza Film Festivali gibi organizasyonlarda 4 yıldızlı ucuz otel seçeneği dururken daha pahalı olan 5 yıldızlı otellerin tercih edildiği görüldü. Ayrıca şartnamede belirlenenden daha fazla tanıtım videosu ve canlı yayın yaptırılarak ekstra ödemeler yapıldığı kaydedildi. Tasarruf Kurallarına Uymama: Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Genelgesi’ne aykırı olarak 8,25 milyon TL’ye anket hizmeti satın alındığı; düğünlerde takılmak üzere hediye çeyrek altınlar, temsil için kıyafetler alındığı ve bazı yayın organlarına düzenli reklam/tanıtım ödemeleri yapıldığı tespit edildi. Kişiye Özel Araç Tahsisi: Belediyeye ait işler için kullanılması gereken otobüs ve minibüslerin, belediye görevi olmayan çeşitli dernek, kulüp ve şahısların gezi ve etkinlikleri için tahsis edildiği ve benzin/araç giderlerinin belediye bütçesinden ödendiği görüldü. KADRO VE DANIŞMANLIK USULSÜZLÜKLERİ Hem Avukat Hem Danışman: Yasaya aykırı şekilde serbest avukatlık yapmaya devam eden kişilerin belediye başkanına "danışman" olarak atandığı ve belediyeden maaş/sigorta ödendiği belirlendi. Olmayan Görevliler: Kadrosu dolu olan müdürlük ve daire başkanlıklarına başka kişilerin vekaleten atandığı ve imza yetkisi kullandırıldığı raporlandı. İmar Planlarında Mezar Yeri Olarak Belirlenen Bazı Alanların Ticari Amaçla Kullanılması: İdare sınırları içerisinde yer alıp imar planlarında “mezar” alanı olarak belirlenen bazı alanların restoran olarak kullandırıldığı görülmüştür. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır...” hükmü yer almaktadır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Parselasyon planlarının hazırlanması” başlıklı 18’inci maddesinde ise: “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerler ile bölgenin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi/parkı, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, kamuya ait kreş ve gündüz bakım evleri, pazar yeri, semt spor alanı, toplu taşıma istasyonları ve durakları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, bölgenin T.C. Sayıştay Başkanlığı Adana Büyükşehir Belediyesi 2025 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 94 geneline hizmet veren spor alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, kamu hizmeti için planlanan teknik altyapı ve trafo alanları, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı olarak ayrılan parseller ve mesire alanları, resmî kurum alanı, uygulama imar planı kararı ile getirilen diğer umumi ve kamu hizmet alanları, otogar alanından oluşur ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz..." ÖZETLE Sayıştay raporu, Adana Büyükşehir Belediyesi'nin bütçesini kullanırken tasarruf tedbirlerine daha çok uyması, ihaleleri açık ve süreli yapması, harcamalarda kamu yararını ve tasarrufu ön planda tutması gerektiği uyarısını yaptı.