“Tarihi bir adım atıldı”

Cenevre’de gerçekleştirilen 114. Uluslararası Çalışma Konferansında 12 Haziran 2026 günü Platform çalışanları için küresel standartları belirleyen ILO Sözleşmesi kabul edildi. Türkiye Çalışan Delegesi olarak TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay’ın da katılarak kabul oyu verdiği elektronik oylamada üye ülkelerden Hükümet, işçi ve işveren delegeleri 406 kabul, 8 ret ve 36 çekimser oy kullandı. Türkiye’den Hükümet ve işveren delegelerinin de evet oyu verdikleri “Platform Ekonomisinde İnsan Onuruna Yakışır İş Sözleşmesi (2026)” onay sürecinin tamamlanmasının ardından onaylayan ülkelerde yürürlüğe girecek. Sözleşmeye ilişkin başta Türkiye olmak üzere tüm ülkelere sözleşmenin en kısa sürede onaylanması çağrısında bulunan TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay şu açıklamayı yaptı: “114. ULUSLARARASI ÇALIŞMA KONFERANSINDA PLATFORM ÇALIŞANLARI İÇİN TARİHİ BİR ADIM ATILDI” “Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte çalışma hayatında yeni istihdam modelleri ortaya çıkmış, platform ekonomisi milyonlarca insanın geçim kaynağı haline gelmiştir. Ancak bu yeni çalışma biçimi, beraberinde ciddi hak kayıplarını ve güvencesizlikleri de getirmiştir. Dijital platformlar, uygulamalar veya çevrim içi aracılar üzerinden iş alan, hizmet sunan ve gelir elde eden; yemek ve hızlı teslimat kuryeleri, moto kuryeler, ev ve bakım hizmeti verenler, e-ticaret dağıtım çalışanları, kargo ve lojistik dağıtıcıları, yolcu taşıyan sürücüler, evden veya uzaktan dijital hizmet sağlayan çalışanlar, serbest çalışma modeliyle dijital platformlar üzerinden görev alan kişiler ve benzeri platform ekonomisi çalışanları önemli sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Platform çalışanları; sosyal güvenlik kapsamı dışında bırakılma, uzun çalışma süreleri, gelir güvencesinin bulunmaması, sosyal haklardan yoksun bırakılma, iş sağlığı ve güvenliği riskleri, trafik kazaları nedeniyle yaşanan ölümler, tek taraflı sözleşme değişiklikleri ve hiçbir etkin denetim olmaksızın hesaplarının kapatılabilmesi gibi ağır sorunlar yaşamaktadır. Platform çalışanlarının önemli bir bölümü fiilen bir işverene bağlı olarak çalışmasına rağmen, farklı statüler altında değerlendirilerek işçi haklarından uzak tutulabilmektedir. Bu durum; sendikal örgütlenme, toplu pazarlık hakkı, sosyal güvenlik ve güvenceli çalışma hakkı açısından önemli sorunlar yaratmaktadır. Bu nedenle 114. Uluslararası Çalışma Konferansı kapsamında bugün gerçekleştirilen oylama sonucunda kabul edilen “Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İş Sözleşmesi (2026)”, milyonlarca platform çalışanı açısından tarihi bir kazanımdır. Kabul edilen bu yeni Sözleşme; platform çalışanlarının temel haklarının korunması ve insana yakışır çalışma koşullarına kavuşması açısından önemli bir küresel standart oluşturmaktadır. Kabul edilen Sözleşme ile; * Platform çalışanlarının sendikal örgütlenme ve toplu pazarlık gibi temel çalışma haklarından yararlanması güvence altına alınmakta, * Çalışanların gerçekte işçi olduğu durumlarda yanlış biçimde bağımsız çalışan olarak gösterilmesinin önüne geçilmekte, * Platform hesaplarının keyfi şekilde kapatılması veya askıya alınmasına karşı koruma sağlanmakta, * Yapay zekâ ve algoritmalar yoluyla alınan kararların şeffaf ve denetlenebilir olması hedeflenmekte, * Ücretlerin zamanında ödenmesi, asgari ücretin altında gelir elde edilmemesi ve sosyal korumaya erişim konusunda önemli güvenceler getirilmektedir. Ayrıca platform çalışanlarının sosyal güvenlik kapsamına alınması, kişisel verilerinin korunması, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması, şiddet ve tacize karşı korunmaları da Sözleşme kapsamında güvence altına alınmaktadır. TÜRK-İŞ olarak çalışma hayatının hangi alanında olursa olsun emeğiyle geçinen herkesin güvenceli, sağlıklı ve insan onuruna yakışır koşullarda çalışmasını savunuyoruz. Teknolojik gelişmeler, çalışanların haklarını ortadan kaldırmanın değil; daha adil, daha güvenli ve daha insani bir çalışma düzeni kurmanın aracı olmalıdır. Platform çalışanlarının yaşadığı sorunların çözümü için kabul edilen bu Sözleşme önemli bir başlangıçtır. Ancak asıl önemli olan, Sözleşmenin başta ülkemiz olmak üzere tüm ülkeler tarafından en kısa sürede onaylanması ve etkin biçimde uygulanmasıdır. Bu tarihi adımın tüm platform çalışanlarına hayırlı olmasını diliyor; emeğin ve alın terinin olduğu her yerde çalışma haklarının korunması için mücadelemizi sürdüreceğimizi kamuoyunun bilgisine sunuyoruz“