TÜRKONFED: KOBİ’ler istihdamda güçlü, katma değerde geride

Süleyman Sönmez: "KOBİ’leri ayakta tutmaya değil, büyütmeye odaklanmalıyız" Türkiye ekonomisinin bel kemiğini oluşturan küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ), işletme sayısı ve istihdamdaki payıyla dünya ortalamasının üzerine çıkarken, katma değer üretiminde ise küresel seviyenin gerisinde kalıyor. 27 Haziran Dünya KOBİ Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan TÜRKONFED Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Sönmez, Türkiye’nin artık "KOBİ’yi yaşatma" anlayışından "KOBİ’yi büyütme" modeline geçmesi gerektiğini vurguladı. Sönmez, Türkiye'de işletmelerin yüzde 99,6’sını KOBİ’lerin oluşturduğunu, toplam istihdamın ise yüzde 68,5’ini sağladığını belirterek, buna karşın katma değer üretimindeki payın yüzde 41,2 seviyesinde kaldığını ifade etti. Küresel ölçekte bu oranın yaklaşık yüzde 50 olduğuna dikkat çeken Sönmez, "Artık asıl sorulması gereken, KOBİ sayımız değil, bu işletmelerin ne kadar değer üretebildiğidir. Mevcut tablo çok çalışıp az katma değer ürettiğimizi gösteriyor." dedi. İhracatta da benzer bir görünüm bulunduğunu kaydeden Sönmez, KOBİ’lerin toplam ihracattan aldığı payın yüzde 29,6 seviyesinde olduğunu, finansman ve nakit akışı sorunlarının üretim kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi. Verimlilik sorununun temel nedenlerinden birinin işletmelerin ölçek büyütememesi olduğuna işaret eden Sönmez, orta ölçekli firmaların çalışan başına ürettiği katma değerin mikro işletmelere göre yaklaşık 5,5 kat fazla olduğunu belirtti. Kayıt dışılık, finansal okuryazarlık eksikliği ve kurumsallaşma yetersizliğinin büyümenin önündeki en önemli engeller arasında yer aldığını ifade etti. Yüksek kredi maliyetlerinin yatırım iştahını azalttığını dile getiren Sönmez, mevcut faiz oranlarıyla üretim için kredi kullanmanın sürdürülebilir olmadığını söyledi. Kredi vadelerinin kısa olması nedeniyle işletmelerin yatırım yerine günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yöneldiğini belirten Sönmez, teminat şartlarının da birçok KOBİ'yi finansmana erişimden uzaklaştırdığını kaydetti. Dijitalleşme ve yeşil dönüşüm yatırımlarının önemine de değinen Sönmez, KOBİ’lerin büyük bölümünün düşük teknolojiyle üretim yaptığını, yapay zekâ ve yeni teknolojilerin ise henüz istenilen düzeyde kullanılmadığını söyledi. Rekabet gücünün artırılabilmesi için finansmanın yanı sıra kurumsallaşma, nitelikli insan kaynağı ve teknoloji yatırımlarının da desteklenmesi gerektiğini ifade etti. İhracatçı KOBİ sayısının artırılması için Eximbank, Kredi Garanti Fonu ve benzeri destek mekanizmalarının daha erişilebilir hale getirilmesi gerektiğini belirten Sönmez, pazar araştırması, dijital pazarlama, e-ihracat, sertifikasyon ve hedef ülke analizlerinin de destek paketlerine dahil edilmesini önerdi. TÜRKONFED olarak beş maddelik bir finansman önerisi sunduklarını açıklayan Sönmez, kredi mekanizmalarının çeşitlendirilmesi, teminat yapısının esnetilmesi, finansal okuryazarlığın geliştirilmesi, öngörülebilir ekonomik ortamın sağlanması ve bölgesel destek programlarının yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca üretim ve ihracat yapan işletmeler için kredi büyüme sınırlarının sektörel ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu. Sönmez, sürdürülebilir büyümenin ancak güven ortamıyla mümkün olacağını belirterek, "Krizler geçici olabilir ancak güven kaybının etkileri uzun yıllar devam eder. Önümüzdeki dönemde KOBİ’leri yalnızca ayakta tutan değil, büyüten politikaların hayata geçirilmesi büyük önem taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.