Bu yıl da 20 Temmuz günü Kıbrıs Barış Harekatı’nın 52 inci yılını tören ve anmalarla
kutladık. Aradan geçen bunca zamana rağmen her iki tarafı da mutlu edecek kesin bir
sonuç elde edememenin burukluğunu yaşıyoruz.
20 Temmuz 1974’teTürk Silahlı Kuvvetleri tarafından düzenlenen Kıbrıs Barış Harekatı
sonucunda Türk toplumunun hakları ve güvenliği teminat altına alınmış ve adaya bir
süre barış ve huzur hâkim olmuştur.
Osmanlı Devleti'nin, 1878'deki Rusya ile yaptığı savaştan yenilgiyle ayrılmasının
ardından, yardım karşılığı İngiltere'ye kiralanan Kıbrıs, 5 Kasım 1914'te ise İngiltere
tarafından tamamen ilhak edildi. Ada, 1923'te imzalanan Lozan Anlaşması ile tamamen
İngiltere'ye bırakıldı.
Kıbrıs'ın ve Anadolu'nun batı yakasının Yunanistan'a bağlanmasını hedefleyen "Enosis"
hayallerini 1821'den beri sürdüren Kıbrıslı Rumlar, İngiltere yönetiminde Yunanistan'ın
desteğiyle bu planlarını açıkça ilan etmeye başladı.
Kıbrıslı Rumlar, adanın tamamını diplomatik yollardan ele geçiremeyeceklerini
anlayınca terör örgütü "EOKA"yı kurdu.
1 Nisan 1955'te kanlı eylemlerine başlayan ve "Enosis"e karşı olan herkesi düşman ilan
eden örgüt, 1958 sonuna kadar 400 Rum, 109 Türk ve 100 İngiliz'i öldürdü, 33 Türk
köyünde yaşayanlar ise EOKA'nın faaliyetleri nedeniyle göç etmek zorunda kaldı.
Saldırılar karşısında direniş teşkilatları kuran Kıbrıslı Türkler de güçlerini 1958'de Türk
Mukavemet Teşkilatı (TMT) çatısı altında birleştirdi.
Adadaki kaos ortamı, Zürih ve Londra Antlaşmalarına kadar devam etti. 11 Şubat
1959'da imzalanan antlaşmalar neticesinde İngiltere, Türkiye ve Yunanistan
devletlerinin garantörlüğünde Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulması kararlaştırıldı.
Kıbrıs Türk toplumuna 1960 Anayasası ile sağlanan haklar, 1963'te Rum tarafının tek
taraflı kararı sonrası kaldırıldı ve bu tarihten itibaren Türk toplumuna karşı silahlı
saldırılar yeniden başladı.
Kanlı Noel Gecesi:
EOKA'nın Lefkoşa'nın Tahtakale semtinde 20 Aralık 1963 gecesi otomobillerine açılan
ateş sonucu Kıbrıs Türkü Zeki Halil ve Cemaliye Emirali'nin şehit edilmesiyle başlayan
"Kanlı Noel" saldırılarında, 364 kişi şehit düştü, 103 Türk köyü boşaltıldı, 25 bin kadar
insan evlerinden edildi.
Rum çeteleri, 24 Aralık 1963'te Lefkoşa'nın Kumsal bölgesindeki saldırılarına devam
ederken, Kıbrıs'taki Türk Alayı'nda doktor olan Binbaşı Nihat İlhan'ın eşi Mürüvvet İlhan
ile çocukları Murat, Kutsi ve Hakan banyo küvetinde öldürülmüş halde bulundu. Bu olay
tarihe "Kumsal Katliamı" ya da "Banyo Katliamı" olarak geçti.
Yunan uçakları ile bombardıman:
5 Ağustos 1964'te Rum ve Yunan birlikleri Erenköy bölgesindeki Kıbrıs Türk halkına
karşı saldırıya geçti. Yunan uçaklarının Erenköy bölgesini bombalaması sonucu birçok
Türk şehit edildi.
Türkiye bu durum üzerine sınırlı bir hava harekatı düzenledi ve Türk halkına yönelik
toplu bir katliamı önledi, Rum birlikleri bozguna uğratıldı.
8 Ağustos 1964'te uçağı düşürülen Türk pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, hiçbir yara
almadan Rumlara esir düştü. Topel, daha sonra yapılan Rum işkenceleri sonucu şehit
oldu.
Türkiye Cumhuriyeti "garantör" olarak devreye girdi
Türkiye, 20 Temmuz 1974'te garantör devlet olarak müdahale hakkını kullandı ve Türk
Silahlı Kuvvetleri, Kıbrıs Barış Harekatı'na başladı.
Birleşmiş Milletlerin çağrısı üzerine 22 Temmuz 1974'te ateşkes sağlandı ve çatışmalar
durdu.
Kıbrıs adasındaki taraflar arasında 25 Temmuz 1974'te "Cenevre Görüşmeleri" başladı.
Yunanistan ve Rum tarafının, istekleri kabul etmemesi ve adadaki Türk halkına karşı
katliam yapma ihtimalleri ikinci harekatı zorunlu hale getirdi.
Bu kapsamda, "Ayşe tatile çıksın" parolasıyla 14 Ağustos 1974'teki "İkinci Kıbrıs Barış
Harekatı" ile adaya barış ve huzur getirildi.
Türk Silahlı Kuvvetleri harekat süresince, 498 Mehmetçik ve Kıbrıslı 786 mücahidi şehit
verdi.
Kıbrıs Barış Harekatı'nın ortaya çıkış sürecini anbean takip edip, ayrıntılarıyla
haberleştiren AA, harekatın başladığını da dünyaya ilk duyuran kurum oldu.
Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından 20 Temmuz 1974 günü saat 06.00'da başlatılan
harekatı AA, saat 06.10'da abonelerine "Başbakan açıkladı: Kıbrıs'tayız" flaşıyla
duyurdu.
Flaşın ardından, AA tarafından "Türk Ordusu Barış için Kıbrıs'ta" başlığıyla, Başbakan
Bülent Ecevit'in şu ifadeleri servis edildi:
"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Yunanistan'ın, Kıbrıs'ın uluslararası antlaşmalarla
kurulu ve Türk namusunun teminatı altında bulunan düzenini, 15 Temmuz 1974 günü
silahlandırdığı sergerdelerle bozması karşısında bu sabah şafak vakti vecibeleri yerine
getirme görevini büyük Türk ordusuna vermiştir. Milletimize, insanlığa ve bütün
Kıbrıslılara şeref kazandıracak olan çıkartma harekatı tam bir başarı içerisinde
gelişmektedir. Türkler Kıbrıs'a barış için gidiyor. Yalnız Türkler için değil, Rumlar için de
barış için."
20 Temmuz 1974'te Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından düzenlenen Kıbrıs Barış Harekatı
sonucunda Türk toplumunun hakları ve güvenliği teminat altına alınmış ve adaya bir
süre barış ve huzur hâkim olmuştur.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin varoluş mücadelesinde büyük emekleri olan; Kıbrıs
Türk Halkının önderi Dr. Fazıl Küçük, Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş, Kıbrıs
Barış Harekatını gerçekleştirerek bu günün Barış ve Özgürlük Bayramı olarak
kutlanmasını sağlayan, Türkiye Cumhuriyeti yöneticilerine ve başta Cengiz Topel olmak
üzere Kahraman Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ile KKTC Güvenlik Güçlerine bir kez
daha şükranlarımızı sunuyor ve bu kutlu mücadelede hayatını kaybeden şehitlerimizi
rahmet ve minnetle anıyoruz.
